آداب آب آشاميدن
خوردنيها و آشاميدنيها و
در اسلام همه خوردنيهاى پاكيزه و گوارا حلال است و از
خوردنيهاى كثيف وآلوده و نفرتانگيز و زيانآور نهى شده است .
آنچه بر آن خيلى تأ كيد شده است پرهيز از خوردنيهايى است كه از طريق
نامشروع تهيه شده باشد.
از اسراف و زياده روى و پرخورى كه منشأ بسيارى از امراض است نيز نهى كرده
اند.
همه ميوه جات , سبزيجات , حبوبات , غلات و گوشت بسيارى از حيوانات و
پرندگان حلال شمرده ميشود.
(مسأ له 216) پرندگانى كه چنگال دارند مثل شاهين , عقاب , باز و كركس
حرامند.
نيز حيواناتى كه پرواز دارند ولى پر ندارند مثل خفاش بنابر احتياطحرامند.
همچنين پرندگانى كه بال زدنشان در آسمان كمتر از صاف نگه داشتن بالشان
باشد, حرامند.
ولى انواع مرغ خانگى و انواع كبوترها, قمرى , كبك , تيهو, قطا و انواع
گنجشك مثل بلبل , سار, چكاوك گوشتشان حلال است .
بطور كلى پرندگانى كه سنگدان يا چينه دان يا انگشت پشت پا دارند و بال
زدنشان بيش از صاف نگه داشتن بالشان باشد حلالند ولى بنابر احتياطانواع
كلاغ حتى زاغ و هدهد و پرستو و طاووس حرام است .
(مسأ له 217) اگر چيزى را كه روح دارد از حيوان زنده جدا نمايند, مثلا
مقدارى از دنبه يا گوشت او را ببرند, نجس و حرام است .
(مسأ له 218) شانزده چيز از حيوانات حلال گوشت حرام است : 1. طحال 2. نرى
3. دنبلان 4. خون 5. فضله و سرگين 6. مثانه 7. زهره دان 8. بچه دان 9. فرج
10. غده ها 11. نخود مغز 12 .
مغز حرام (نخاع ) 13. مردمك چشم 14. پى كه در دو طرف تيره پشت است 15. چيزى
كه در ميان سم است 15. دريچه هاى قلب (1) (مسأ له 219 ) تخم پرندگان حلال
گوشت حلال و تخم پرندگان حرام گوشت حرام است .
و اگر بين حلال و حرام مشتبه شود, تخمهايى كه دو طرف آن مساوى باشد حرام و
تخمهايى كه يك طرف آن باريكتر باشد حلال است .
(مسأ له 220) خوردن چيزهاى پليد كه طبع انسان از آن تنفر دارد, بنابر
احتياطحرام است .
بنابر اين نبايد اخلاط بينى و سينه را كه به فضاى دهن رسيده است فرو برد.
(مسأ له 221) خوردن خاك و گل حرام است ولى خوردن مقدار كمى از تربت حضرت
سيد الشهدأ (ع ) براى شفا اشكال ندارد.
(مسأ له 222) خوردن , آشاميدن , تزريق و استعمال چيزى كه براى جسم يا روح
انسان ضرر دارد, بنابر احتياط حرام است ولى اگر در موردى درمان منحصر به آن
باشد, در حد ضرورت اشكال ندارد.
(مسأ له 223) در استعمال و خوردن چيز مضر, علم به ضرر لازم نيست بلكه اگر
احتمال دهد ضرر داشته باشد و چنين احتمالى مورد اعتناى عقلا باشد
بايدخوددارى نمايد.
(مسأ له 224) استعمال هروئين , حشيش و هرگونه مواد مخدر حرام است .
(مسأ له 225) اعتياد به ترياك حرام است و ترك آن در صورت تمكن واجب است و
كشيدن ترياك براى كسى كه معتاد به آن نيست ولى با كشيدن آن درمعرض اعتياد
قرار ميگيرد حرام است و داير كردن مجلس براى كشيدن ترياك نيز حرام است .
(مسأ له 226) سيگار كشيدن اگر بنابر گفته كارشناسان مورد وثوق ضرر كلى
داشته باشد بايد ترك شود.
ولى اگر چنين اتفاق نظرى در بين نباشد و ياكارشناسان ضرر آن را جزئى بدانند
حرام نيست .
(مسأ له 227) از چارپايان اهلى , گوشت شتر و گاو و گوسفند حلال و گوشت اسب
و قاطر و الاغ كراهت دارد و از حيوانات وحشى گوشت آهو و گوزن وگاو وحشى و
قوچ و بز كوهى و گورخر حلال است و گوشت فيل و خرگوش و سوسمار و حشرات حرام
است .
(مسأ له 228) اگر انسان با چارپايى نزديكى كند, گوشت و شير آن بلكه
بنابراحتياط نسلشان نيز حرام و ادرار و سرگين آنها نجس ميشود.
در اين صورت اگر حيوان سوارى باشد مثل اسب و قاطر و الاغ بايد آنان را از
شهر بيرون ببرندو در جاى ديگر بفروشند و اگر حيوانى باشد كه از گوشت و شير
آن استفاده ميشود مثل گاو و گوسفند و شتر بايد بنابر احتياط فورا آن را
بكشند وبسوزانند و كسى كه مرتكب آن گناه شده است , خسارت آن را به صاحب
حيوان بپردازد.
(مسأ له 229) خوردن گوشت حيوانى كه به نجاست انسان عادت كرده است حرام است
و اگر با شرايطش قرنطينه شود حلال ميشود.
(مسأ له 230) آشاميدن شراب و هر چيزى كه انسان را مست كند, حرام و ازگناهان
كبيره است و اگر كسى آن را حلال بداند در صورتى كه ملتفت باشدكه لازمه حلال
دانستن آن , تكذيب خدا و پيغمبر است , كافر است .
از حضرت امام جعفر صادق (ع ) روايت شده است كه فرمودند: شراب ريشه بديها و
منشأ گناهان است و كسى كه شراب ميخورد, عقل خود را از دست ميدهد و در آن
موقع خدا را نميشناسد و از هيچ گناهى باك ندارد و احترام هيچ كس را نگه
نميدارد و حق خويشان نزديك را رعايت نميكند و از زشتيهاى آشكار رونميگرداند
و روح ايمان و خدا شناسى از بدن او بيرون ميرود و روح ناقص خبيثى كه از
رحمت خدا دور است در او ميماند و خدا و فرشتگان و پيغمبران و مؤمنين , او
را لعنت ميكنند و تا چهل روز نماز او قبول نميشود و روزقيامت روى او سياه
است و زبان از دهانش بيرون ميآيد و آب دهان او به سينه اش ميريزد و فرياد
تشنگى او بلند است .
(مسأ له 231) سر سفره اى كه در آن شراب ميخورند, اگر انسان يكى از آنان
حساب شود بنابر احتياط نبايد نشست و چيز خوردن از آن سفره نيز حرام است .
(مسأ له 232) بر هر مسلمانى واجب است مسلمان ديگرى را كه در اثر گرسنگى يا
تشنگى نزديك به مرگ است , غذا يا آب بدهد و او را از مرگ نجات بدهد.
(مسأ له 233) كسى كه در اثر گرسنگى يا تشنگى به حد اضطرار رسيده و چيزحلال
به دست نميآورد, ميتواند به حدى كه خطر را از خود دفع كند از چيزحرام بخورد
و اگر ناچار شود از مال شخص ديگرى بخورد بايد عوض آن رابدهد.
(مسأ له 234) خوردن و آشاميدن از منزل يا باغ بستگان نزديك مانند: پدر,
مادر,برادر, خواهر, عمو, عمه , دايى , خاله , فرزند, همسر و نيز دوستان و
كسى كه منزل و كار خود را به انسان محول كرده است , در صورتى كه اطمينان يا
گمان به راضى نبودن آنها نداشته باشد جايز است .
آداب آب آشاميدن (مسأ له 237) چند چيز هنگام آشاميدن آب مستحب است : 1
ـ آب را با مكيدن بياشامد.
2 ـ در روز ايستاده آب بخورد.
3 ـ پيش از نوشيدن آب ((بسم اللّه )) و بعد از آن ((الحمداللّه )) بگويد.
4 ـ آب را به سه نفس بياشامد, نه يك نفس .
5 ـ از روى ميل بياشامد.
6 ـ بعد از نوشيدن آب حضرت امام حسين (ع ) و اهل بيت او را ياد كند وقاتلان
آنها را لعنت نمايد.
(مسأ له 238 ) زياد آب خوردن , آب خوردن بعد از غذاى چرب , در شب به
طورايستاده آب خوردن , آب خوردن با دست چپ و از لبه شكسته ظرف و جائى كه
دسته آن است مذموم است .
پاورقى
1ـ حرمت در بعضى از اين موارد مبنى بر احتياط وجوبى است
.